En wat dat zegt over onze behoefte om gezien te worden
The Jinx is een bizarre true-crimeserie over Robert Durst, een steenrijke man die alle reden had om uit de schijnwerpers te blijven. En toch ging hij uitgebreid voor de camera zitten. Waarom?
The Jinx is zo’n true-crimeserie waarbij je na afloop denkt: wat heb ik in vredesnaam gezien? Maar in dit bijzondere geval ook: waarom deed deze man überhaupt mee?
De documentaire (te zien op HBO Max) draait om Robert Durst, een steenrijke Amerikaanse erfgenaam die jarenlang in verband werd gebracht met de verdwijning van zijn vrouw en meerdere moorden. Een man die alles had wat je nodig hebt om juist zonder problemen uit beeld te blijven: geld, dure advocaten en een bijna bovennatuurlijk talent om overal mee weg te komen. En toch besloot hij uitgebreid voor de camera te verschijnen. Soms ontwijkend, soms bijna charmant, en af en toe zichtbaar genietend van het kat-en-muisspel met regisseur Andrew Jarecki. Dat is misschien nog wel vreemder dan alles wat hij uiteindelijk zegt.
Slimmer dan iedereen
De meest logische verklaring is dat Durst dacht dat hij slimmer was dan iedereen. Politie, journalisten, rechters, documentairemakers – ‘kom maar op’. Dat zal ongetwijfeld hebben meegespeeld. Want als je decennialang overal mee wegkomt, ga je vanzelf een beetje geloven dat je onaantastbaar bent. Overmoed: het gevoel dat de normale regels niet meer voor je gelden. Maar hoe langer ik naar The Jinx keek, hoe meer ik dacht: misschien wilde Durst vooral de regie houden over zijn eigen verhaal.
De hoofdrol in je eigen verhaal
En The Jinx geeft hem daar alle ruimte voor. Hij krijgt uren de tijd om zijn versie van de gebeurtenissen te vertellen. Om mysterieus te doen. Om af en toe te grinniken. Om zich te presenteren als een zonderlinge, maar buitengewoon intelligente man die door de buitenwereld nooit helemaal is begrepen. Een tragisch figuur ook, die getuige was van zijn moeders zelfmoord en zich altijd een buitenstaander lijkt te hebben gevoeld binnen zijn eigen familie. We willen namelijk niet alleen onderwerp van een verhaal zijn, maar ook zelf bepalen welke rol we daarin spelen.
Waarom mensen zo graag in beeld komen
Dat verlangen zie je overal. In reality-tv, talkshows, podcasts en op sociale media. Mensen willen niet alleen vertellen wat hen is overkomen, maar ook invloed uitoefenen op hoe anderen hen zien. Dat proces heet zelfpresentatie: het voortdurend sturen van je eigen imago. Niet alleen uit ijdelheid. Soms omdat iets pas echt lijkt te bestaan wanneer iemand anders aandachtig toekijkt. Alsof je leven meer gewicht krijgt zodra er camera’s op staan. En dat maakt Robert Durst ineens bijna herkenbaar. Bijna, hè.
De behoefte om gezien te worden
Durst wilde niet de slechterik in andermans verhaal zijn, maar de mysterieuze hoofdpersoon in zijn eigen versie. Maar helaas: het script controleren lukt niet altijd, of kan niet altijd. In het geval van The Jinx culmineert dat in een van de meest beruchte slotmomenten uit de tv-geschiedenis. Terwijl Durst denkt dat zijn microfoon uitstaat, mompelt hij op de wc: “Killed them all, of course.” Het is een huiveringwekkend moment, maar ook een wrange conclusie. De man die de hele serie probeert te bepalen hoe de wereld hem ziet, verliest uiteindelijk juist daardoor de controle.
Misschien is dat wel de echte reden waarom The Jinx zo fascinerend is. Niet omdat Robert Durst totaal onbegrijpelijk is, maar juist omdat hij op een vreemd niveau wel begrijpelijk is. Onder al zijn excentriciteit schuilt een behoefte die verrassend herkenbaar is: de wens om zelf te bepalen hoe anderen je zien. Maar de man die koste wat kost gezien wilde worden, vertelde uiteindelijk meer dan hij van plan was.
Bedankt voor het lezen!
Vind je dit artikel leuk en wil je me steunen? Je kunt me een fooi geven via de knop hieronder. Elke bijdrage helpt me om nog meer geweldige content voor jullie te maken. Bedankt voor je steun!
Most Anticipated met Alie 