Wat Buffy the Vampire Slayer me liet beseffen over vooruitgang

Buffy the Vampire Slayer cr. Disney+
Buffy the Vampire Slayer cr. Disney+

Waarom Buffy moderner voelt dan sommige nieuwe series

Toen ik mijn vriend laatst voor het eerst naar Buffy the Vampire Slayer liet kijken, verwachtte ik vooral opmerkingen over de rubberen monsters, de goedkope special effects en de mode uit de jaren negentig. In plaats daarvan zei hij iets anders. “Best vooruitstrevend eigenlijk.”

Ik moest lachen. Buffy? Vooruitstrevend? Natuurlijk, de serie had een vrouwelijke held in de hoofdrol. Maar verder voelde het voor mij vooral als een jeugdserie waar ik nostalgische gevoelens bij had. Ik dacht dat Buffy gewoon Buffy was.

De blonde cheerleader

De hele premisse van Buffy the Vampire Slayer (te zien op Disney+) is eigenlijk al een omkering van een bekend cliché. In horrorfilms was de blonde cheerleader jarenlang het archetype van het slachtoffer. Degene die als eerste verdween zodra het monster opdook. Buffy draait dat om. De blonde cheerleader ís het monster. Voor vampiers dan. Dat was destijds een behoorlijk frisse invalshoek.

Maar het gaat verder dan dat. Buffy draait net zo goed om identiteit, eenzaamheid, verlies, verantwoordelijkheid en volwassen worden. Mannelijke personages mogen kwetsbaar zijn. Vriendschappen tussen vrouwen staan centraal. Buffy redt regelmatig de wereld, maar worstelt ondertussen ook gewoon met liefdesverdriet, onzekerheid en de vraag wie ze eigenlijk wil zijn. Niet perfect. Niet revolutionair. Maar ook zeker niet vanzelfsprekend.

Het vreemde aan vooruitgang

Het vreemde is namelijk dat Buffy moderner voelt dan veel series die ruim tien jaar later verschenen. We praten vaak alsof cultuur voortdurend vooruitgaat. Alsof de geschiedenis een stijgende lijn is waarbij elk decennium automatisch progressiever wordt dan het vorige. Maar kijk eens naar de jaren 2000. Dat was óók de tijd van smakeloze homograppen, hyperseksualisering, vrouwelijke personages die vooral aantrekkelijk moesten zijn en stoere mannen die emoties vooral wegstopten. Vergeleken daarmee voelt Buffy, hoewel ouder, verrassend modern.

Ons brein houdt van simpele verhalen

Mensen zijn dol op overzichtelijke verhalen. Vroeger slecht. Nu beter. Dat is een prettig verhaal. Het geeft structuur. Het geeft het gevoel dat we weten waar we staan. Alleen gedraagt cultuur zich zelden zo netjes. Sommige ideeën verschijnen, verdwijnen weer naar de achtergrond en worden jaren later opnieuw ontdekt alsof ze revolutionair zijn. Andere ideeën waren ooit vanzelfsprekend en raken later juist uit de mode. Vooruitgang verloopt meestal niet als een rechte lijn. Eerder als een slingerende bergweg.

Waarom Buffy nog steeds werkt

Toen Buffy in 1997 verscheen, voelde de serie helemaal niet uitzonderlijk progressief. Het was gewoon een populaire serie. Pas nu valt het op hoe modern sommige ideeën aanvoelen. Niet omdat de serie zijn tijd ver vooruit was. En ook niet omdat de serie perfect aansluit bij moderne opvattingen. Maar omdat de makers gewoon goed begrepen wat mensen bezighoudt. Verlies. Liefde. Identiteit. Dat zijn thema’s die niet progressief of conservatief zijn. Dat zijn gewoon menselijke thema’s.

Als mijn vriend zegt dat Buffy verrassend vooruitstrevend voelt, denk ik dat dat uiteindelijk meer zegt over ons dan over Buffy. Omdat ik er blijkbaar vanuit was gegaan dat bepaalde discussies allang achter ons lagen.

Bedankt voor het lezen!

Vind je dit artikel leuk en wil je me steunen? Je kunt me een fooi geven via de knop hieronder. Elke bijdrage helpt me om nog meer geweldige content voor jullie te maken. Bedankt voor je steun!

Alie Sierkstra's avatar

Door Alie Sierkstra

Alie Sierkstra is een gepassioneerde journalist gespecialiseerd in games, films en series. Ze schrijft voor bekende platforms zoals Veronica Superguide, Power Unlimited en Zo Zit Dat. Op Most-Anticipated.com deelt ze op persoonlijke titel haar enthousiasme en inzichten.