Waarom Buffy moderner voelt dan sommige nieuwe series
Toen ik mijn vriend laatst voor het eerst naar Buffy the Vampire Slayer liet kijken, verwachtte ik vooral opmerkingen over de rubberen monsters, de goedkope special effects en de mode uit de jaren negentig. In plaats daarvan zei hij iets anders. “Best vooruitstrevend eigenlijk.”
Ik moest lachen. Buffy? Vooruitstrevend? Natuurlijk, de serie had een vrouwelijke held in de hoofdrol. Maar verder voelde het voor mij vooral als een jeugdserie waar ik nostalgische gevoelens bij had. Ik dacht dat Buffy gewoon Buffy was. Mijn vriend zag iets anders. Misschien had hij gelijk.
De blonde cheerleader
De hele premisse van Buffy the Vampire Slayer (nu te zien op Disney+) is eigenlijk al een omkering van een bekend cliché. In horrorfilms was de blonde cheerleader jarenlang het archetype van het slachtoffer. Degene die als eerste verdween zodra het monster opdook. Buffy draait dat om. De blonde cheerleader ís het monster. Voor vampiers dan. Zij is degene die het monster verslaat. Dat was destijds een behoorlijk frisse invalshoek.
Maar het gaat ook verder dan dat. De serie draait net zo goed om thema’s als identiteit, eenzaamheid, verlies, verantwoordelijkheid en volwassen worden. Mannelijke personages mogen kwetsbaar zijn. Vriendschappen tussen vrouwen staan centraal. Niet perfect. Niet foutloos. Maar wel degelijk aanwezig.
Het vreemde aan vooruitgang
Buffy voelt progressiever dan sommige series die tien jaar later verschenen. Dat klinkt misschien vreemd. We praten vaak alsof cultuur voortdurend vooruitgaat. Alsof de geschiedenis een soort stijgende lijn is waarbij elk decennium automatisch moderner wordt dan het vorige. Maar kijk eens naar de jaren 2000. Dat was ook de tijd van: smakeloze homograppen, hyperseksualisering, vrouwelijke personages die vooral sexy moesten zijn en stoere mannen die emoties vooral wegstopten. Vergeleken daarmee voelt Buffy verrassend modern. De geschiedenis verloopt veel grilliger dan we graag geloven.
Ons brein houdt van simpele verhalen
Misschien komt dat doordat mensen dol zijn op overzichtelijke verhalen. Vroeger slecht. Nu beter. Dat is een prettig verhaal. Het geeft structuur. Het geeft het gevoel dat we weten waar we staan. Alleen werkt cultuur zelden zo. Sommige ideeën verschijnen, verdwijnen weer naar de achtergrond en worden jaren later opnieuw ontdekt alsof ze revolutionair zijn. Andere ideeën waren ooit vanzelfsprekend en raken later juist uit de mode. Vooruitgang verloopt meestal niet als een rechte lijn. Eerder als een slingerende bergweg.
Waarom Buffy nog steeds werkt
Toen Buffy in 1997 verscheen, voelde de serie waarschijnlijk helemaal niet uitzonderlijk progressief. Het was gewoon een populaire serie. Pas nu valt het op hoe modern sommige ideeën aanvoelen. Niet omdat de serie zijn tijd ver vooruit was. En ook niet omdat de serie perfect aansluit bij moderne opvattingen. Maar omdat de makers gewoon goed begrepen wat mensen bezighoudt. De echte strijd ging niet over monsters, maar over onzekerheid. Verlies. Liefde. Identiteit. De angst om niet te weten wie je bent of waar je thuishoort. Dat zijn thema’s die niet progressief of conservatief zijn. Dat zijn gewoon menselijke thema’s.
Terug naar 1997
Dat is ook waarom Buffy me nu zo aan het denken zette. Niet omdat ik ontdekte hoe vooruitstrevend de serie was, maar omdat ik me realiseerde hoeveel dingen ik vroeger vanzelfsprekend vond. Ik was niet verbaasd dat Buffy deze ideeën al in 1997 omarmde. Ik was verbaasd dat sommige ervan in 2026 blijkbaar opnieuw onderwerp van discussie zijn geworden.
Als mijn vriend zegt dat Buffy verrassend vooruitstrevend voelt, denk ik dat dat eigenlijk meer zegt over ons. Over hoe kwetsbaar dingen blijken te zijn die ik ooit als vanzelfsprekend beschouwde.
Bedankt voor het lezen!
Vind je dit artikel leuk en wil je me steunen? Je kunt me een fooi geven via de knop hieronder. Elke bijdrage helpt me om nog meer geweldige content voor jullie te maken. Bedankt voor je steun!
Most Anticipated met Alie 